12

ahromenka


Уладзіслаў Ахроменка


Previous Entry Share Next Entry
Пра паліткарэктнасць у літаратуры
12
ahromenka
Быў калісці такі пісьменнік ангельскі Чарлз Дыкенс. І напісаў гэты Чарлз Дыкенс “Прыгоды Олівера Твіста”. Там, сярод іншых, быў даволі агідны персанаж – містэр Феджын, яўрэй, утрымальнік банды малалетніх злачынцаў.
Быў такі бельгійскі франкамоўны пісьменнік Шарль дэ Костэр, які напісаў “Легенду пра Уленшпігеля”. Тамака, як хто не памятае, каталікі – даволі гнюсные персанажы, практычна ўсе, без выключэння.
Быў яшчэ такі расейскі пісьменнік Фёдар Дастаеўскі. Дык у яго ўсе палякі, стафажныя персанажы – выключна дробныя мярзотнікі, ад “Злачынства і пакарання” і да “Братоў Карамазавых”.
А яшчэ быў такі Мікола Гогаль з “Тараса Бульбам” (антысеміцкія і антыпольскія закіды), а яшчэ -- Міхаіл Булгакаў з відавочнай нянавісцю да ўсяго ўкраінскага, і Язэп Бродскі са знакамітым “На незалежнасць Украіны” (зрэшты, расейцаў, як па мне, Язэп Бродскі не любіў яшчэ больш за ўкраінцаў), і Леанід Андрэеў з рознымі антынямецкім навэлкамі, і Рэдзьярд Кіплінг са знакамітым вершам “Тубылец”.
Спіс можна працягнуць яшчэ на колькі пагонных метраў, проста даю тых аўтараў, якія першымі прыгадаліся.
Калі б цяпер, з прычыны “непаліткарэктнасці” Дыкенса і Гогаля забараніць як “антысемітаў”, дэ Костэра – як “рэлігійнага экстрэміста”, Дастаеўскага – як “антыпольскага аўтара”, ды і астатніх з самых розных нагод таксама забараніць – ці было б ад гэтага лягчэй?
Літаратуру нельга вымяраць лінейкай “паліткарэктнасці”. Пісьменнік мае права пісаць як хоча, і пра што хоча, а ўжо пагаджацца ці не – справа чытача. Бо інакш атрымаецца тая ж ленінская “Партыйная арганізацыя і партыйная літаратура”, толькі з іншым знакам.
А наступным стане смяротны прысуд пісьменніку, рыхтык, як Салману Рушдзі з “Сатанінскімі сурамі”.

  • 1

Спакойна! Пакуль усё ОК

Быў такі мастак Шыкльгрубер, які ў шавінізьме пераплюнуў усіх пералічаных. І нічога - пры жаданні "Майн кампф" можа прачытаць кожны ахвочы.

Re: Спакойна! Пакуль усё ОК

Гітлер найперш быў палітыкам, а ўжо мастаком-аматарам - гэта ў 25-ую чаргу. Як і Сталін, якога цяжка ўспрымаць, як паэта.

Скажіть, будь ласка, а в якій країні, де поширена політкоректність, заборонили хоча б одного із названих вами авторів? Бо складається враження, що ви транслюєте якесь совкове вкидання.

Фактычных забаронаў у эпоху е-нэту пакуль няма. Гэта і немажліва. Але спробаў абструкцыі літаратуры з прычыны той жа "русафобіі" у нас у Беларусі - аё-яй!
А то магу і прыклады даць...

По-перше, Білорусь, як і інші постсовкові країни, не належать до флагманів політкоректності. По-друге, не варто плутати обструкцію із забороною. Порушник вимог політкоректності стикається із тією ж ситуацією, як і той, хто порушує коректність взагалі - скажімо, в пристойному товаристві хамство не котується, тому з хамом не вітатимуться і намагатимуться мінімізувати спілкування. У випадку літератури, цивілізована людина розуміє, що в попередні епохи некоректні з точки зору сучасності випади сприймались нормально, але десять разів подумає перед тим, як цитувати їх в сучасному суспільстві.

Так в Штатах отцензурили "Гекльберри Финна" за слово "негр".

А в чому саме полягала цензура? Якщо в заміні "nigger" на якийсь коректніший відповідник, типу "black", то це звичайна практика цивілізованих країн. Це щось подібне до того, як у сучасних виданнях українських класиків позаминулого-початку минулого сторіччя замість "жид" використовують "єврей", щоб передати саме нейтральний відтінок, а не пейоративний. І в цьому є сенс, адже якщо тоді "жид" нерідко вживалось просто як етнонім (хоч були випадки й образливого вживання), то в сучасній мові це слово набуло значно більш образливого відтінку, тому в масових виданнях доречніше його замінювати на "єврей", в багатьох випадках це дозволить краще зберегти смисл, який вкладав тодішній автор. Зрештою, на наших очах відбувається процес заміни "циган" на "ромів". Зараз "цигани" нерідко вживається просто як етнічна назва, але якщо вона дедалі більше набуватиме зневажливого відтінку, то в майбутніх виданнях сучасних текстів там, де зараз вжито "цигани", натомість писатимуть "роми", і це буде не цензура, а радше звичайна адаптація, щось подібне до того, як, наприклад, старі тексти подаються за сучасним правописом.

Edited at 2016-04-20 11:00 pm (UTC)

  • 1
?

Log in